Dotychczasowy herb, funkcjonujący od 2006 roku, nawiązywał do historycznego godła Ziemi Chełmskiej – białego niedźwiedzia między drzewami. Z biegiem lat wielokrotnie wskazywano jednak na problem jego silnego podobieństwa do herbu miasta Chełm oraz herbu powiatu chełmskiego, które również wykorzystują tę samą symbolikę. Prowadziło to do niejednoznaczności i utrudniało rozróżnianie poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Podjęta w 2016 roku próba modyfikacji herbu poprzez zmianę barwy tła nie uzyskała akceptacji Komisji Heraldycznej, stojącej na straży poprawności formalnej i historycznej symboli samorządowych. W  tej sytuacji dalsze funkcjonowanie herbu w dotychczasowej formie nie było możliwe. W 2023 roku Rada Gminy Chełm zdecydowała o  zniesieniu obowiązującego herbu, otwierając drogę do opracowania nowego znaku – poprawnego heraldycznie i silnie zakorzenionego w  lokalnym dziedzictwie. Podstawą nowego herbu stał się najbardziej charakterystyczny i unikalny w  skali kraju zabytek gminy – średniowieczna wieża w Stołpiu. To najstarsza wzmiankowana miejscowość gminy, związana z dawnym ośrodkiem książęcym i  wielowiekową historią regionu. Wieży towarzyszą dwa złote dęby – symbol siły, trwałości i ciągłości, nawiązujący do tradycji Ziemi Chełmskiej oraz współczesnej heraldyki powiatowej, ale bez powielania elementów właściwych dla herbu miasta Chełm. Nowy herb Gminy Chełm został opracowany zgodnie z wytycznymi Komisji Heraldycznej i  zasadami heraldyki, z wykorzystaniem motywów ściśle związanych z terytorium i historią gminy. Jego wprowadzenie było decyzją merytoryczną, wynikającą z potrzeby posiadania własnego, niepowtarzalnego symbolu, który w  sposób czytelny i trwały będzie reprezentował wspólnotę samorządową.

Symbolika herbu Gminy Chełm

Wieża w Stołpiu

Centralne godło herbu. W heraldyce wieża oznacza trwałość, bezpieczeństwo, ciągłość osadnictwa i historyczne zakorzenienie wspólnoty.

Dwa dęby

Motyw siły, długowieczności i stabilności. Nawiązują do krajobrazu gminy oraz do historycznej tradycji Ziemi Chełmskiej, zachowując jednocześnie odrębność od symboliki herbu miasta Chełm i powiatu chełmskiego.

Pole zielone

Barwa przyrody, życia i odnowy. Symbolizuje rolniczy charakter gminy, jej zasoby naturalne oraz ciągłość rozwoju osadnictwa na tym terenie.

Srebro (biały, wieża)

W heraldyce oznacza uczciwość, prawdę i trwałość. Podkreśla obronny, historyczny charakter obiektu oraz jego wyjątkową wartość zabytkową. Złoto (żółty, dęby i dach wieży) Barwa godności, wspólnoty i dziedzictwa. Wyraża rangę historyczną gminy oraz trwałość jej tradycji.

Nowe symbole gminy obejmują herb, flagę, pieczęć, baner, flagę stolikową oraz łańcuchy wójta i przewodniczącego rady.

Uzupełnieniem herbu i pozostałych symboli Gminy Chełm są łańcuchy władzy samorządowej – tradycyjne insygnium urzędowe, podkreślające rangę i ciągłość lokalnych władz. W symbolice heraldycznej łańcuch oznacza jedność, trwałość i więź wspólnoty. Zamknięta forma kręgu wyraża nieprzerwane trwanie samorządu oraz fakt, że władza publiczna ma charakter instytucjonalny i służy mieszkańcom, a nie osobom pełniącym urząd. Poszczególne ogniwa łańcucha symbolizują mieszkańców i sołectwa Gminy Chełm – różnorodne, lecz połączone we wspólną całość. Zastosowane w  łańcuchu motywy heraldyczne, w tym wieża w  Stołpiu oraz dęby, nawiązują bezpośrednio do nowego herbu gminy. Nowa symbolika Gminy Chełm stanowi fundament do budowania wyróżniającej się i  spójnej identyfikacji wizerunkowej w przyszłości. Wyraźnie określone, unikalne znaki heraldyczne umożliwią konsekwentne stosowanie symboli gminy w komunikacji publicznej, materiałach promocyjnych i działaniach informacyjnych. Jednocześnie nowy herb i towarzyszące mu symbole będą pełnić rolę elementu integrującego społeczność Gminy Chełm, wzmacniając poczucie wspólnej tożsamości, przynależności terytorialnej oraz ciągłości historycznej całej wspólnoty samorządowej. Gmina Chełm posługuje się herbem i pieczęcią przyjętymi uchwałą Rady Gminy z 27 maja 2025  r., zaopiniowanymi pozytywnie przez Komisję Heraldyczną uchwałą nr 73-813/O/2024 z 25 października 2024 r. Natomiast 7 października 2025 r., uchwałą Rady Gminy przyjęto flagę, flagę stolikową, baner oraz łańcuchy wójta i przewodniczącego rady, pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Heraldyczną 8 sierpnia 2025 r. uchwałą numer 42-813/2025.